داستان زندگی رضاشاه قسمت پنجم

رضا شا نمی‌خواست کشور دوباره زیر بار بدهی‌های خارجی و امتیاز دادن به خارج یا برود. برای همینم، دولت تصمیم گرفت هزینه‌ی راه‌آهن را از منابع داخلی تامین کنه.

فروغی دو سال و سه ماه بیشتر دوام نیاورد و سر ماجرای قیام مسجد گوهرشاد از کار برکنار شد. رضاشاه آقای اسدی را مقصر اصلی مدیریت نکردن اوضاع مشهد و تحریک مردم دانست و برای همین دستور داد که اسدی را اعدام کنند. فروغی هم هرچقدر تلاش کرد که وساطت کند، مؤثر واقع نشد. در نهایت اسدی محاکمه و اعدام شد و فروغی هم به شکل تحقیرآمیزی از مقام نخست‌وزیری کنار گذاشته شد. از آن زمان فروغی خانه‌نشین شد و حدود شش سال تا آخرین روزهای سلطنت رضا شاه عملاً در انزوای سیاسی زندگی کرد.

کارنامه‌ی رضاشاه در مجموع، با کارنامه‌ی هیچ کدوم از پادشاهان قاجار و خیلی از پادشاهان قبل از قاجار، قابل‌مقایسه نیست. هر هفت پادشاه قاجار، در مجموع صد و سی سالی که بر ایران حکومت کردند، همشون با هم اندازه‌ی بیست سالی که رضاخان کار کرد، کار نکردند. در طول شونزده سال سلطنتش، پایه‌های دولت مرکزی رو به پیشرفت در ایران گذاشته شد و بعد از سال‌های سال، دولت مرکزی توانست کنترل واقعی خودش را بر سر و سر کشور اعمال کند. ارتش سراسری شکر گرفت، دستگاه قضایی جدید تاسیس شد و دادگستری مدرن، جایگزین نظام قدیمی قضاوت شد

داور در سال ۱۳۰۶ عملا دستگاه قضایی قدیم را منحل کرد و یه نظام دادگستری مدرن را پایه‌گذاری کرد. ساخت بنای بزرگ کاخ دادگستری، ایجاد دادگاه‌های جدید، تدوین قوانین مدرن حقوقی و تربیت قضات آموزش‌دیده همه‌ی اینا بخشی از این تحول بزرگ بودند.

رضاخان که خودش از دل ارتش بلند شده بود خیلی زود تصمیم گرفت که این وضعیت را تغییر بده. همین شد که اومد آموزش نظامی را از نو سازماندهی کرد و مدرسه‌ی نظام و دانشکده‌ی افسری را بر اساس الگوهای ارتش‌های اروپای گسترش داد. همزمان، گروه‌های از افسرای جوون هم برای تحصیل علوم نظامی اعزام کرد به اروپا. اما مهم‌ترین اصلاح نظامی رضا شاه، تصویب قانون نظام‌وظیفه‌ی عمومی بود. با اجرای این قانون، خدمت سربازی برای مردهای جوون اجباری شد و دولت تونست برای اولین بار یه ارتش سراسری و منظم تشکیل بده.

به موجب این قانون، زنان و دختران حق استفاده از چادر، روبنده را نداشتند و باید از کلاه و پالتو استفاده می‌کردند. مامورای دولتی‌ام وظیفه داشتند بر اجرای این قانون نظارت کنند، و اگه کسی خلاف قانون عمل می‌کرد و مثل قبل با چادر و روبنده می‌آمد بیرون، حجاب از سرش برمی‌داشتند. تو جامه متعصب آن دوران، این قانون بزرگ‌ترین ضربه را به محبوبیت رضاشاه وارد کرد. ولی با این وجود، رضاشاه تا آخرین روز سلطنتش، راضی نشد که از موضعش پایین بیاد و پوشش را اختیاری کنه، هرچند که با گذشت زمان، شدت برخورد‌ها کم‌تر شد.

در سال هزار و سیصد و هفت، قانون اعزام دانشجو به اروپا تصویب شد و در سال‌های اول، در هر دوره، حدود صد تا دانشجو به اروپا فرستاده شده‌اند، که خیلی از نخبگان علمی بعدی ایران از بین همین دانشجوهای اعزامی درآمدند.