باستانشناسی
سوالات و پاسخها از پادکستهای فارسی
در یک سری موضوعی باستانی، از این نوع تبردستیها پیدا شدند که خیلی بزرگند، یعنی اندازه این میز، و اصلاً قابلیت حمل ندارند. لبهها شونه با میکروسکوپ الکترونی مطالعه کردند و فهمیدند که اصلاً استفاده نشدهاند، یعنی باهاشی چیز نبریدهاند، یک شیء به این بزرگی و به این سنگینی که اصلاً حمل نمیشده و در تعداد دهها عدد کنار همدیگر روی زمین چیده شده، چرا؟ اینجا هست که به شوخی، هر زمان ما انسانشناسان و باستانشناسان برای چیزی جواب نداریم، برمیگردیم، میگوییم آیینی بوده. یعنی وقتی که یک چیزی، یک شیء، کارکرد عینی و دقیق برایش نمیتوانم پیدا بکنم، یعنی نه برای کوبیدن بوده، برای هیچ چیز نبوده، برای موزه بوده، موزه بوده و ما فکر میکنیم برای پز دادن بوده، یعنی ارضای یکی از قدیمیترین نیازهایی که بشر توی خودش داشته و آن دیده شدنه، منو ببینید.
یک انسان است که سر شیر دارد. سازندهی این پیکرک هرگز چنین موجودی را از نزدیک ندیده بوده چون ما هرگز انسانی سر شیر داشته باشیم را ندیدهایم. موجودی تلفیقی درست کرده، موجودی که خیالی است و فقط در ذهن او میتوانسته درست شود. این کاملاً به ما نشان میدهد که سازندش ذهن خلاق و نمادپردازی داشته است.
اگر در امتداد خطوط ساحلی بیاییم و حرکت کنیم از آفریقا به سمت هند و از هند به سمت جنوب شرق آسیا بریم، متوجه میشویم که حرکت کردن در امتداد ساحل میتواند ما را خیلی خیلی سریعتر از آن چیزی که فکر میکردیم، به جنوب شرق آسیا به نهاییترین نقاط این قسمت و بعد نهایتاً به استرالیا برساند.
تمام سگهای امروزی از نوادگان گرگهای خاکستری هستند که در دوران پلیاسوسن زندگی میکردند. ما خیلی سعی کردیم سگ وحشی، شغال، را اهلی بکنیم ولی به دلایل خیلی پیچیده و متنوعی این اهلیسازی و این جفت شدن ما با این حیوانات به طور کامل رخ نداد. در مورد روباه اشاره خواهم کرد که به صورت آزمایشی در روسیه توانستند تا حدودی این کار را بکنند ولی جوابگو نبود و دلیلش هم خیلی واضح است؛ روباه حیوان منزوی است و آن فیزیولوژی در دسته قرار گرفتن را ندارد. شغالها و سگهای وحشی منزوی نیستند و در دسته زندگی میکنند ولی به لحاظ ساختار مغزی که دارند، این قابلیت اهلیسازی درشان به وجود نیامد.