اهلی‌سازی

اهلی‌سازی یعنی تولید مثل و بقای آن موجود به انسان وابسته باشد. یعنی اگر آن موجود انسان بالاسرش نباشد، دیگر نتواند درست تولید مثل و بقا بکند. اهلی‌سازی با رام کردن تفاوت خیلی مهمی دارد. بسیاری از جانورانی هستند که در کنار ما زندگی می‌کنند، به ما اجازه می‌دهند که به آن‌ها نزدیک شویم، اما اهلی نیستند، مثل فیل، این‌ها رام شدند. ما هیچ مزرعهٔ تولید فیلی در دنیا نداریم به این دلیل که به صرفه نیست چون مدت زمان بارداری فیل طول می‌کشد، نزدیکی تقریباً دو ساله. بنابراین به صرفه‌تر این است که فیل‌های کوچک را از جنگل بگیرند، رامشان بکنند و آن‌ها را پرورش دهند.

تمام سگ‌های امروزی از نوادگان گرگ‌های خاکستری هستند که در دوران پلیاسوسن زندگی می‌کردند. ما خیلی سعی کردیم سگ وحشی، شغال، را اهلی بکنیم ولی به دلایل خیلی پیچیده و متنوعی این اهلی‌سازی و این جفت شدن ما با این حیوانات به طور کامل رخ نداد. در مورد روباه اشاره خواهم کرد که به صورت آزمایشی در روسیه توانستند تا حدودی این کار را بکنند ولی جوابگو نبود و دلیلش هم خیلی واضح است؛ روباه حیوان منزوی است و آن فیزیولوژی در دسته قرار گرفتن را ندارد. شغال‌ها و سگ‌های وحشی منزوی نیستند و در دسته زندگی می‌کنند ولی به لحاظ ساختار مغزی که دارند، این قابلیت اهلی‌سازی درشان به وجود نیامد.

در معده‌ی برخی از گرگ‌ها آنزیمی به وجود می‌آید که توانایی هضم استخوان را به آن‌ها می‌دهد. حالا، بخش‌هایی از غذا را می‌خورند که ما نمی‌خوریم و ما هم گوشت خودمان را می‌خوریم و سیر می‌شویم و آن‌ها باقی‌مانده‌ی شکار یعنی استخوان‌ها را می‌خورند و سیر می‌شوند و رقابت ما تبدیل به یک همزیستی می‌شود. در واقع همه‌ی داستان مدیون آن تغییر ژنتیکی و به وجود آمدن آن آنزیم خاص است که به آن‌ها اجازه می‌داده استخوان‌ها را حذف کنند.

برخی از دانشمندان معتقدند که ما بهتر است به جای واژهٔ اهلی شدن برای گربه، واژهٔ رام شدن را به کار ببریم. «رام شدن» یعنی آن حیوان به شما اجازه می‌دهد بهش نزدیک شوید، لمسش کنید، بسیاری از حیوانات وحشی می‌توانند در فرآیند رام‌شدگی در کنار انسان قرار بگیرند، ولی این با اهلی شدن متفاوت است. اهلی شدن یعنی بقا و تولید مثل آن حیوان بدون حضور انسان ممکن نباشد.